Mythe of waarheid: ‘bier na wijn geeft venijn’

Taste
// 20 januari 2021
Bier na wijn
Credits: Paloma A.

Op dit moment is het qua feestjes, festivals of uitgaan natuurlijk helemaal ruk. We bijten allemaal massaal op een houtje, totdat we eindelijk weer mogen flaneren als paradijsvogels. Voor de één is dry january, zonder al die verleidingen, makkelijker dan ooit. De ander drinkt tijdens de lockdown juist veel meer dan voorheen. Dit artikel is vooral bedoeld voor die laatste groep, want waar gedronken wordt, krijgen mensen katers. Zo werkt het nu eenmaal. Vandaag voelen we de uitdrukking ‘bier na wijn geeft venijn, wijn na bier geeft plezier’ aan de tand.

‘Bier na wijn geeft venijn’

Bier, wijn, wijn, bier, als je er genoeg van drinkt is de kans groot dat je de volgende dag met je kin op de wc-bril hangt. Maar is de heftigheid van de kater onderhevig aan de volgorde waarin je het drinkt? Een Duits onderzoek aan de Universität Witten/Herdecke in 2019 zegt van niet. In welke volgorde de drank ook naar binnen gaat, de katers zijn even hevig. Maar waar komt de uitdrukking dan vandaan?

Welstand en status

Toxicoloog Daan Touw zegt dat de uitdrukking vooral overdrachtelijk is bedoeld. We denken al snel dat het slaat op de invloed van alcohol. De ene combi zou beter zijn dan de andere, maar dat is eigenlijk helemaal niet wat er wordt bedoeld. Het verwijst naar de welstand en status. Volgens bierhistoricus Leendert Alberts kon je in de middeleeuwen, maar vermoedelijk al veel eerder, de hiërarchie aflezen aan iemands drankje. Wat was voor de armen, dus zodra je iets te besteden had dronk je bier. Veel lekkerder natuurlijk, maar daarnaast ook voedzaam. Je dronk lokaal bier als je zakken nog niet zo diep waren, en luxer bier uit handelssteden naarmate je meer te besteden had. Dronk iemand wijn? Dan had diegene het pas écht gemaakt in de maatschappij.

De uitdrukking betekent dus dat wanneer je wijn na bier dronk, je meer geld te besteden had en in status was gestegen. Ging het juist andersom, dan was je afgezakt. Venijn in plaats van plezier.

Tot op de dag van vandaag is die ‘drankhiërachie’ nog steeds niet verdwenen. Wijn heeft nog altijd een hogere status dan bier. Die zie je terug in de enorme wijnkaarten in chique restaurants.

Bier na wijn

Credits: Cottonbro